مطالعه تازه ای توسط دانشگاه اتاوا نشان می دهد که حشیش (ماری جوانا) از راه تاثیر بر روی دو گونه از سلول های مغزی به آن آسیب می رساند.پیامد این یافته، به گفته پژوهشگر ارشد این مطالعه، آن است که مغز جنبه دیگری دارد که تاکنون علوم اعصاب از آن غافل بوده است.نظریه پذیرفته شده در سده گذشته این بود که حشیش با عمل بر روی سلول های عصبی حافظه کاری مغز را دچار اختلال می کند.  حافظه کاری سیستمی است که به وسیله آن مغز می تواند بدون حواس پرتی اطلاعات را به منظور تصمیم گیری در خود نگاه دارد.  برای نمونه، این سیستم به فرد امکان می دهد تا رانندگی کند، رادیو بشنود، به این بیاندیشد که در پایان رانندگی چه رخ خواهد داد، و همزمان مراقب عبور رهگذر پیاده نیز باشد.اما، حشیش حافظه کاری را مختل می سازد، تاثیری که برای یک روز یا بیشتر پس از استعمال میزان زیادی از حشیش می تواند پایدار باشد.اکنون، ژیا ژانگ و همکارانش از مرکز بهداشت ذهن رویال در اتاوا [کانادا] دریافته اند که چیزی فراتر از تداخل با سلول های عصبی در این اختلال وجود دارد.  ماده شیمیایی روانگردان در حشیش، تی.اچ.سی.، همچنین بر روی گونه دومی از سلول های مغزی به نام استروگلیال [یا سلول های گلیالی] نیز اثر می گذارد.

نقش سلول های گلیالی در حافظه می تواند زمینه تازه ای در مطالعه مغز بگشاید

ژانگ در گفتگویی اظهار داشت که "سلول های گلیالی تا 90 درصد سلول های مغزی را تشکیل می دهد، در حالی که سلول های عصبی تنها 10 درصد است."

او افزود: گونه های متفاوت سلول های گلیالی همواره در نقش حامی دیده می شد – نقش تغذیه و در غیر این صورت کمک به سلول های عصبی تا نرون ها بتواند وظایف واقعی مغز را انجام دهد.

اما، این مطالعه که نشان می دهد سلول های گلیالی در حافظه نیز نقش دارند این امکان را می گشاید که این سلول ها بسیار بیشتر از آنچه که هر کسی تاکنون دریافته بود در وظایفی شبیه نرون ها دخالت دارد.  مطالعه یاد شده روز جمعه در آخرین شماره مجله علمی "سل" چاپ شد. 

"این اولین مستندی است که سلول هال گلیالی حافظه کاری را تنظیم می کند،" ژانگ گفت و افزود که این یافته برای دیگر پژوهشگران بسیار شگفتی آور بود: هنگامی که برای اولین بار این مطلب را شنیدند "آنها باور نمی کردند."

به گفته ژانگ، محتمل است که پژوهشگران مغز از این پس کاوش های خود را به زمینه ای که در آن سلول هال گلیالی ممکن است عملکردهای گسترده تری داشته باشد گسترش دهند.

ژانگ همچنین عضو هیات علمی دانشگاه اتاوا است.

منبع: پژوهشکده علوم شناختی تهران