نور بدون این كه ارتباطی با بینایی داشته باشد، می‌تواند اثر شگفتی روی ادراك و شناخت بهتر افراد نسبت به موضوعات مختلف داشته باشد، . ما بخوبی می‌دانیم مغز چگونه اطلاعات بینایی را مورد تحلیل قرار می‌دهد و چگونه با استفاده از نور و روشنایی ساعت درونی بدن و ترشح هورمون‌ها را تنظیم می‌كند، اما بتازگی مشخص شده است كه تاثیر مستقیم نور بر مغز بسیار گسترده‌تر از آن است كه پیش از این می‌دانستیم.

مطالعات مختلف نشان داده‌اند كه می‌توان به سادگی با قرار دادن افراد در معرض روشنایی عملكرد آنها را در بسیاری از فعالیت‌های شناختی افزایش داد. در این مطالعات، داوطلبانی كه از بینایی طبیعی برخوردار بودند در معرض نور خورشید در طول روز قرار داده شدند و از آنها خواسته شد تا تست‌های مختلفی را پشت سر بگذارند. در نهایت مشاهده شد عملكرد آنها در زمینه جستجوهای بینایی، ریاضیات، بحث‌های منطقی و زمان عكس‌العمل با قرار گرفتن در معرض نور بهبود می‌یابد.

به نظر می‌رسد علت این مساله آن است كه روشنایی باعث افزایش توجه می‌شود. در مطالعه دیگری، داوطلبان در حالی كه مشغول انجام فعالیت محرك حافظه كوتاه‌مدت بودند در معرض نور ارغوانی، آبی و سبز قرار گرفتند و در همین حال از آنها اسكن مغزی گرفته شد. نتایج اسكن مغزی نشان داد با گذشت چند ثانیه پس از قرار گرفتن در معرض نور، ناحیه‌‌‌‌ای از مغز كه در افزایش توجه نقش دارد، فعال می‌شود. در این نور آبی قوی‌ترین اثر را داراست. به همین ترتیب در عكس‌العمل‌های ساده، قرار گرفتن در معرض نور آبی نسبت به نور سبز، تاثیر بیشتری در حفظ عملكرد شناختی دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به نظر می‌رسد این اثر توسط رنگدانه‌ای به نام ملانوپسین كه در شبكیه وجود دارد، تنظیم می‌شود. این رنگدانه در بینایی نقشی ایفا نمی‌كند. ملانوپسین نور آبی كمرنگ را بهتر از سایر رنگ‌های طیف نوری جذب می‌كند كه اصلا عجیب نیست زیرا نور طبیعی حاوی مقدار زیادی نور آبی است،‌ اما این كه چگونه پس از آن موجب افزایش قدرت شناخت می‌شود هنوز معلوم نیست. بدون شك تحقیقات بیشتر می‌تواند دانش ما در مورد خصوصیات نوری كه برای بهبودی عملكرد مغزی لازم است، افزایش دهد. هر چند برای معلوم شدن آن باید مدتی صبر كنید. اگر برای افزایش توانایی مغزتان عجله دارید شاید لازم باشد روی تغذیه‌تان تمركز كنید.

منبع: جام جم